سیم کشی صحیح لامپ
علل عمده افزایش سوانح و حوادث ناشی از کار در محیط هاي صنعتی بعد از انقلاب صنعتی:
1. افزایش بسیار سرعت حرکات ماشین ها و محدود بودن توان عکس العمل انسان.
2.تراکم کارکنان در فضاهاي نسبتا کوچک.
3.افزایش قدرت ماشین آلات و پیچیدگی کار آنها.
4.تقسیم زیاد کار که هر کارگر با آموزشی اندك فقط از عهده بخشی اندك از فرایند تولید بر می آید و تصوري از مجموع این فرایند ندارد و از نظر روانی باعث خستگی، بی حوصلگی، افزایش اشتباهات و در نتیجه ایجاد حادثه می شود.
5.فقدان آموزش کافی براي کار با ماشین آلات و شیوه هاي پیش گیري و مقابله با سوانح و حوادث.
6.عدم تطابق دانش و توانایی هاي جسمی و روانی انسان و توجه بیش از حد به افزایش سطح تولید به جاي توجه به حفظ ایمنی انسانها.
7. تمرکز ماشین آلات زیاد در محیط هاي محدود و ایجاد سر و صداي زیاد.
8.عدم سرمایه گذاري در سیستمهاي حفاظتی و برنامه هاي مربوط.
فواصل نصب نباید بیش از 30 متر باشد.
رویت افراد :
در محلی باشد که برداشتن آن آسان باشد.
به محض ورود اولین چیزی باشد که جلب توجه میکند.
سعی شود در محل های ورود و خروج نصب گردد.
در محلی باشد که امکان صدمات فیزیکی حداقل باشد.
از قرار دادن در محل های نم ناک و در معرض تابش خورشید و باران خودداری شود
ارتفاع :
حداکثر در ارتفاع 1.5 متری از سطح زمین نصب گردد.
اگر وزن خاموش کننده از 18 کیلوگرم بیشتر باشد باید در ارتفاع 1 متری نصب گردد.
واژه نامه ایمنی وحوادث ایمنی
ایمنی SAFETY
• در لغت به معنی امنیت و سلامتی است ، ازنظر علمی ایمنی ، میزان یا درجه فرار از خطرات است ، میتوان گفت ایمنی ، حفاظت نسبی و نه مطلق در برابر خطرات است .
خطر Hazard
•منبع یا وضعیتی که داراي پتانسیل آسیب به شکل جراحت ، بیماري ، خرابی و یا ترکیبی از این موارد باشد .
اتفاق Incident
•رویدادي که منجر به حادثه می گردد یا پتانسیل تبدیل به حادثه را داشته باشد .
اتفاق قریب الوقوع – شبه حادثه miss Near
•اتفاقی است که هیچگونه بیماري ، خرابی و یا زیانی به دنبال نداشته باشد.
حادثه Accident
•رویدادي ناخواسته که منجر به مرگ، بیماري، آسیب، خرابی و زیان گردد.
شناسایی خطر IDENTIFICATION RISK
•فرایند تشخیص وجود یک خطر و تعیین خصوصیات آن.
ریسک Risk
•ترکیب فرکانس(تکرار) با احتمال یک واقعه خطرناک خاص درپیامدها و نتایج همان واقعه به عبارت دیگر :
احتمال وقوع * بزرگی خطر
تجزیه و تحلیل ریسک RISK ANALYSIS
•استفاده سیستماتیک ازاطلاعات در دسترس جهت شناسایی خطر به منظور برآورد میزان ریسک به افراد یا جمعیت، اموال و یا محیط زیست.
ارزیابی ریسک ASSESSMENT RISK
•کل پروسه تجزیه و تحلیل ریسک وارزشیابی آن
مدیریت ریسک MANAGEMENT RISK
•کاربرد سیستماتیک ، سیاستهاي مدیریتی ، رویه ها و عملیات ، آنالیز و ارزشیابی و کنترل ریسک
مهندسی ایمنی ENGINEERING SAFETY
•مجموعه مقررات یا اصولی که براي کاهش وقوع حوادث و وقایع به کمک حذف یا به کمک کنترل خطرات بکارمی روند .
سیستم ایمنی SYSTEM SAFETY
•سیستم ایمنی شامل چهارعنصر انسان ، تجهیزات ، مواد ومحیط است . در تجزیه و تحلیل سیستم ایمنی باید تک تک این عناصر مورد بررسی قرار گیرند این بررسی در تمام مراحل کاري از قبیل طراحی ، انتخاب، خرید ، آموزش، نصب وکاربري ، نگهداري و تعمیرات بایستی انجام گیرد.
شناسایی و ارزیابی مخاطرات ایمنی وبهداشتی در محیط کاربه منظور کاهش حوادث ناشی ازکار
• کلیه مخاطرات ایمنی وبهداشتی در محل هاي کاري می بایستی شناسایی شده واز یکی از روشهاي ارزیابی خطرات مورد سنجش قرار گرفته وآموزش هاي لازم جهت آشنایی پرسنل با این خطرات ارائه گردد
• مخاطرات به 2 دسته تقسیم میگردند
١ .مخاطراتی که سابقه بروز آنها در سازمان وجود دارد ودر سنجش میزان خطر آنها می بایستی نگاه به شدت وپیامد حوادث در گذشته باشد
٢ .حوادثی که در سازمان تابحال اتفاق نیافتاده است لیکن پتانسیل بروز آن در آتی وجود دارد
٣ .سازمان ها موظفند لیستی از مخاطرات موجود در محل هاي کاري خود را در قالب یک پلان تهیه ودر اختیار کارکنان و افراد مراجعه کننده قرار دهند.
• آیا افرادي که درسازمان مشغول بکار هستند توانایی هاي جسمی لازم رادر شغل خود دارا می باشند
• آیا لیستی از Msds مواد شیمیایی که در شرکت مورد استفاده قرار میگیرد تهیه شده است آیا لیستی از مواد شیمیایی که در شرکت مورد استفاده قرار میگیرد تهیه شده است
• آیا وسایل حفاظت فردي مورد نیاز بر حسب عوامل زیان آورمحیط کار در دسترس افراد قرار گرفته است
• آیاآموزش هاي ایمنی در زمینه مخاطرات ایمنی محیط کار ونحوه استفاده مفید از وسایل ایمنی به کارکنان ارائه شده است ( ماده 90 قانون کار )
وظایف کارکنان در قبال حوادث
• آیا کارکنان به وظایف خود درمواقع بروز شرایط اضطراري آشنایی دارند
• ایا کارکنان با مخاطرات و ریسک هاي محیط کاري خود آشنا هستند
• آیا کارکنان با نحوه کار کپسول هاي اطفاء حریق آشنا هستند
• آیا کارکنان شماره تلفن هاي اضطراري را میدانند
• آیا کارکنان نحوه ارائه کمک هاي اولیه را میدانند
• آیا کارکنان در مانورهاي امداد ونجات در سازمان مشارکت میکنند
• آیا کارکنان به توصیه ودستورالعمل هاي ایمنی نصب شده در محل هاي کار خود آگاهی داشته وآن را به کار می بندند
وظایف کارکنان درقبال حوادث ناشی از کار
١ .رعایت دستورالعمل ها ومقررات وموازین ایمنی
٢ .انجام کار به روش صحیح وبدور از هرگونه خطر
٣ .داشتن آمادگی ودانستن وظایف در مواقع بروز شرایط اضطراري
۴ .کمک به افراد حادثه دیده
۵ .استفاده مفید از وسایل حفاظت فردي
•بعضی از انسان ها نسبت به بعضی دیگر از انسان ها بیشتر دچار حادثه میشوند به اینها انسانهاي حادثه پذیر گویند
•یعنی انها کارهائی را انجام میدهند که در مقابل آن فکر نمی کنند .
• در واقع انسانهاي حادثه پذیرقوه تحرکشان بیش از قوه تعقل شان است یعنی در مورد بسیاري از فعالیت هایی که انجام میدهند کمتر فکر می نمایندوبعبارتی توانایی انجام سریع کارها راندارند
• عادت به انجام کارها بدون تفکر خصوصا انجام کار به شیوه نا ایمن سبب ایجاد حادثه میگردد
• افراد با ضعف بینایی ، افراد کم شنوا ، چاق ، صرعی و مسن بیشتر از دیگران دچار حادثه میشوند
• ویا مصرف بیش از 25 الی 30 سی سی الکل در هرساعت سبب تجمع آن در خون واثر بر سیستم مرکزي اعصاب وعدم پاسخگویی بموقع به رفلکس هاو ایجاد حادثه میگردد
انواع حوادث
• حوادث عمدتا 3 دسته اند
١ .حوادث خانگی
٢ .حوادث جاده اي
٣ .حوادث ناشی از کار
۴ .براساس آمار:
• از هر 200 حادثه خانگی یک نفر می میرد .
• از هر 100 حادثه ناشی از کار یک نفر می میرد..
• از هر 40 حادثه جاده اي یک نفر می میرد.
طبقه بندی حوادث
١ .ازنظر علل و عوامل بروز حادثه
٢ .ازنظر مکان بروز حادثه
٣ .ازنظر زمان بروز حادثه
۴ .ازنظر نوع حادثه
۵ .ازنظر سن حادثه دیده
۶ .ازنظر سابقه کار حادثه دیده
٧ .از نظر عضو حادثه دیده
علل روانی دربروز حوادث ناشی ازکار
١ .انجام کار یکنواخت
٢ .تجربه زیاد وبی تجربگی
٣ .شرایط فیزیکی محیط کار
۴ .عدم رضایت شغلی
۵ .عدم تضمین شغلی
۶ .عدم وجود نظم وانظباط در محیط کاري
٧ .خستگی جسمی وروانی
٨ .کار باعجله
٩ .تمایل به انجام کار به روش مخاطره آمیز
علل مستقیم:
منظور از علل مستقیم عبارت از عللی است که در به وجود آمدن حادثه سهم اصلی را داراست. با توجه به وضع کار و صنعت میتوان این علل را چنین خلاصه نمود:
جابجا کردن کالا، کار با ماشینآلات، سقوط اشیاء، افتادن کارگر از ارتفاع، استفاده غیرصحیح از ابزار کار، افتادن به علت لیز خوردن، برخورد با مانع، سوختگی و همچنین تصادف با وسیله نقلیه در محیط کارگاه و یا هنگام رفت و برگشت به محل کار.
علل غیرمستقیم:
این علل مستقیما سبب بوجود آمدن حادثه نیستند بلکه در صورت وجود علل مستقیم، شانس به وجود آمدن حادثه را بیشتر میکنند. این گروه شامل تمام عواملی است که باعث خستگی، ناراحتی و نارضایتی کارگر میشوند. مهمترین این عوامل عبارتند از: نور نامناسب، صداي بیش از حد، عدم تهویه خوب، نامناسب بودن درجه حرارت محیط کار، طولانی بودن ساعات کار، سرعت بیش از حد تولید و نیز عوامل دیگري چون: مسایل خانوادگی، مالی، روابط با کارفرما و سرپرست و غیره
-...
هزینه هاي غیر مستقیم حوادث:
- زمان از دست رفته کاري
- تاخیر در تحویل به موقع سفارشات
- کاهش کارایی سایر کارکنان به علت نگرانی و تضعیف روحیه
-...
-...
هزینه هاي غیر مستقیم حوادث:
- زمان از دست رفته کاري
- تاخیر در تحویل به موقع سفارشات
- کاهش کارایی سایر کارکنان به علت نگرانی و تضعیف روحیه
-...
شبه حادثه (Miss Near)
رویدادهایی هستند که هرچند می توانند باعث صدمه یا جراحت شوند ولی به موارد فوق منجر نشده و به اصطلاح به خیر می گذرند.
حادثه ناشی از کار را حوادثی تعریف کرده که در حین انجام وظیفه و به سبب آن براي شخص اتفاق می افتد (ماده 60 قانون تامین اجتماعی). نکته مهم در این تعریف، آن است که همه حوادث روي داده در اوقات مشغول به کار (کارگاه، موسسات وابسته، ساختمان ها و محوطه آن، خارج محوطه به دستوکارفرما(، مراجعه به درمانگاه یا بیمارستان براي معالجه، اوقات رفت و برگشت از منزل به کارگاه و برعکس حوادث روي داده در حین نجات سایر بیمه شدگان نیز به عنوان حوادث ناشی از کار تلقی می شود.
تعریف حادثه (Accident)
واقعه برنامه ریزي نشده و بعضا صدمه آفرین یا خسارت رسان که انجام،پیشرفت یا ادامه طبیعی یک فعالیت یا کار را مختل می سازد و همواره در اثر عمل نا ایمن یا شرایط نا ایمن و یا ترکیبی از آن دو به وقوع می پیوندد.